روانکار چیست؟

روانکار چیست؟

اصطکاک، عبارت از نیرویی است که در برابر حرکت یک سطح بر روی سطحی دیگر ایجاد مقاومت می کند.

بنابراین اصطکاک وقتی وجود دارد که سطوح نسبت به یکدیگر دارای حرکت باشند.

مانند گردش یک میل لنگ در داخل یک یاتاقان ثابت یا غلطیدن ساچمه ها در بدنه ثابت بلبرینگ.

در یک تعریف ساده، روانکاری، روشی است برای جلوگیری از اصطکاک و

سایش سطوح متحرکی که روی یکدیگر قرار می گیرند.

کار اصلی روانکاری، کاهش میزان اصطکاک بین سطوح متحرک و ثابت است

که توسط روانکارها (انواع روغن، گریس و…) امکان پذیر می شود.

انواع سیستم های روانکاری درون موتور 

در موتور یک خودرو ، با توجه به وجود انواع مختلف نیروها ، نیاز به سیستم های مختلف روانکاری است.

در حالت کلی می توان نیروهای مکانیکی بین قطعات را به دو دسته ا

صلی نیروهای دورانی ـ فشاری و نیروهای مالشی تقسیم کرد.

نیروی دورانی ـ فشاری در قطعاتی مانند میل لنگ و میل سوپاپ به وجود آمده و نیروی مالشی در مناطقی

مانند سیلندر ـ پیستون و یا سوپاپ وجود خواهد داشت .

روشهای روانکاری مجموعه سیلندر و پیستون

مجموعه سیلندر و پیستون به دو طریق روانکاری می شوند .

در حالت اول روغن ازطریق مجرای تعبیه شده روی شاتون ، به جداره سیلندر رسیده و

در حالت دیگر با پاشیده شدن روغن توسط محورهای میل لنگ این کار انجام می شود .

روانکار WD40
www.alanglue.com

در نهایت روانکار با ایجاد لایه ای مناسب بین رینگ، پیستون و جداره سیلندر

علاوه بر جلوگیری از تماس مستقیم سطوح ، از فرار گازهای متراکم درون محفظه احتراق جلوگیری کرده و

سپس توسط رینگ روغن جارو شده و به کارتر می ریزد .

ازطرف دیگر ، سیستم روانکاری در قطعاتی مانند میل لنگ و میل سوپاپ با روش مذکور متفاوت بوده و

با توجه به نوع محورها و یاتاقان ها (ازنظر تحرک) روانکاری انجام می گیرد.

یاتاقان های ثابت میل لنگ روی محور اصلی آن قرارگرفته و توسط مدار اصلی روغن تغذیه می شوند.

در حالی که یاتاقان های متحرک (محور لنگ) ازطریق کانال هایی که از محورهای ثابت به آنها می رسد ،

روانکاری می شوند. نکته بسیار مهمی که در ارتباط با روانکاری یاتاقان و میل لنگ وجود دارد

، سرعت چرخش (دور) میل لنگ درون یاتاقان است.

در ابتدای استارت هنگامی که دور موتور صفر است ، میل لنگ روی یاتاقان تکیه کرد

و به تدریج با افزایش سرعت گردش میل لنگ (با توجه به لقی بین یاتاقان و میل لنگ)

روغن به زیر محور میل لنگ کشیده شده و آن را بلند می کند.

. بنابراین هرگز نباید اجازه داد که دور موتور از حد معینی (بخصوص تحت بار زیاد) کمتر شود

که با انتخاب دنده مناسب و سنگین می توان این مسئله را حل کرد .

از نکات دیگر روانکاری

میل لنگ

از نکات دیگر در ارتباط با روانکاری میل لنگ ، نشت روغن از انتهای میل لنگ و ورود آن به قسمت فلایویل و صفحه کلاچ است

که برای جلوگیری از این امر از کاسه نمد استفاده می شود.

به همین دلیل بازرسی و تعویض کاسه نمدها درصورت لزوم ،از عوامل مؤثر در عملکرد صحیح صفحه کلاچ و فلایویل است.

روغن های روانساز به طور عمده دارای منشاء نفتی هستندوعمده ترین روانکار مورد استفاده در صنایع هستند.

ویژگی روغنهای روانکاری

ویژگی های مورد انتظار از روغن های مناسب برای روانکاری به شرح زیر هستند:
– دارای گرانروی مناسب و ضریب اصطکاک بسیار کم باشند.
– در مقابل حرارت مقاوم باشند و اکسیده نشوند.
– خاصیت پاک‌کنندگی مناسب داشته باشند

و پس از کار مداوم,

تحت تاثیر حرارت زیاد، تشکیل مواد لجنی و رسوبات در لابه لای قطعات ندهند.
– روانکار باید دارای شاخص گرانروی بالا باشند.
– با ایجاد لایه نازکی از روغن بر روی سطوح متحرکی که با یکدیگر در تماس هستند،

از ساییدگی و فرسودگی آنها جلوگیری نمایند.
– در حین عملیات ایجاد کف ننمایند.
– روانکار خوب نباید زنگ‌‌زدگی و خوردگی بر روی قطعات فلزی ایجادکند.
– با قطعات لاستیکی و پلاستیکی سازگاری کامل داشته باشند.